เมืองเซี่ยเหมินกำลังต่อสู้กับมลพิษอุบัติใหม่

เวลา 8 โมงเช้า หวง ชุนอี้ ผู้อยู่อาศัยในย่านเหลียนเฉียน เมืองเซี่ยเหมิน มณฑลฝูเจี้ยน ทางตะวันออกเฉียงใต้ของจีน ออกไปทำงาน โดยนำถุงขยะในครัวเรือนสามถุงไปด้วย เพื่อนำไปทิ้งที่จุดรวบรวมขยะในบริเวณที่พักอาศัยของเธอ

“ถุงหนึ่งสำหรับขยะจากครัว อีกถุงหนึ่งสำหรับขยะทั่วไป และถุงที่สามสำหรับวัสดุรีไซเคิล เช่น กระดาษแข็ง ขวดพลาสติก และบรรจุภัณฑ์พลาสติกจากกล่องพัสดุ” เธอกล่าว

“พลาสติกที่นำไปรีไซเคิลอย่างถูกวิธีสามารถกลายเป็นทรัพยากรที่ใช้ซ้ำได้ แต่พลาสติกที่ถูกทิ้งอย่างไม่เป็นระเบียบอาจกลายเป็นมลพิษชนิดใหม่ เช่น ไมโครพลาสติก” หวงกล่าว หลังจากเรียนรู้มากมายจากแคมเปญให้ความรู้แก่สาธารณชนเกี่ยวกับการคัดแยกขยะ เธอจึงให้ความสำคัญกับการรักษาสิ่งแวดล้อมเป็นพิเศษ

ในเมืองเซี่ยเหมิน ขยะรีไซเคิลทั้งหมดที่เก็บรวบรวมจากบ้านเรือนจะถูกขนส่งไปยังศูนย์คัดแยกเฉพาะสำหรับขยะรีไซเคิลมูลค่าต่ำทุกวัน ภายในศูนย์แห่งนี้มีระบบคัดแยกอัจฉริยะทำงานควบคู่ไปกับสายพานลำเลียงความเร็วสูง ระบบนี้จะระบุวัสดุที่ยากต่อการแปรรูปและส่งไปยังถังเก็บเฉพาะ

ที่นั่น ผลิตภัณฑ์กระดาษและพลาสติกหลากหลายชนิดจะถูกคัดแยกออกเป็น 16 หมวดหมู่ย่อย ก่อนที่จะนำไปรีไซเคิลเป็นวัสดุที่ใช้แล้ว

“พลาสติกคิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 60% ของวัสดุรีไซเคิลมูลค่าต่ำที่เราดำเนินการ หากไม่มีการเก็บรวบรวมและบำบัดอย่างทันท่วงที พลาสติกเหล่านี้อาจก่อให้เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อมและในที่สุดก็จะย่อยสลายกลายเป็นสารปนเปื้อนชนิดใหม่ เช่น ไมโครพลาสติกที่มีขนาดเล็กกว่า 5 มิลลิเมตร” เซี่ย ยี่ปิน ผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการของศูนย์คัดแยกกล่าว

มลพิษอุบัติใหม่ ซึ่งกำลังเป็นที่พูดถึงกันอย่างกว้างขวางทั้งในประเทศจีนและต่างประเทศ ส่วนใหญ่ได้แก่ สารมลพิษอินทรีย์ตกค้างที่อยู่ภายใต้การควบคุมของอนุสัญญาระหว่างประเทศ สารเคมีที่รบกวนระบบต่อมไร้ท่อ ยาปฏิชีวนะ และไมโครพลาสติก

หลัว จั่วซี ศาสตราจารย์ด้านวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมแห่งมหาวิทยาลัยหัวเฉียว มณฑลฝูเจี้ยน กล่าวว่า สารมลพิษอุบัติใหม่ หมายถึง สารเคมีที่เป็นพิษและอันตรายซึ่งมีลักษณะเฉพาะคือ มีความเป็นพิษต่อสิ่งมีชีวิต คงอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นาน และสะสมในสิ่งมีชีวิต ก่อให้เกิดความเสี่ยงอย่างมากต่อระบบนิเวศและสุขภาพของมนุษย์

“ฉันไม่เคยตระหนักมาก่อนเลยว่ามลพิษที่เกิดขึ้นใหม่นั้นอยู่ใกล้ชีวิตประจำวันของเรามากขนาดนี้” จาง รุ่ยซิง ผู้อำนวยการฝ่ายวิศวกรรมของบริษัทออกแบบและผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์กล่าว

หลังจากมีการเผยแพร่รายชื่อสารมลพิษอุบัติใหม่ที่สำคัญฉบับปี 2023 บริษัทได้ดำเนินการตรวจสอบวัตถุดิบทั้งหมดของตนโดยทันที ภายใต้คำแนะนำของหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อม

“หลังจากบัดกรีชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ลงบนแผงวงจรแล้ว จะใช้สารละลายทำความสะอาดเพื่อกำจัดสารตกค้างอินทรีย์จากตะกั่วบัดกรี สารละลายที่เราเคยใช้ก่อนหน้านี้มีส่วนประกอบของไดคลอโรมีเทน ซึ่งเป็นสารมลพิษที่เกิดขึ้นใหม่ตามที่ระบุไว้ในแคตตาล็อก และเป็นสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย เพื่อความปลอดภัยด้านสิ่งแวดล้อม เราจึงตัดสินใจเปลี่ยนวัสดุดังกล่าวโดยเร็วที่สุด” จางอธิบาย

ในความเป็นจริงแล้ว สามารถพบร่องรอยของสารมลพิษที่เกิดขึ้นใหม่ได้ในหลายแง่มุมของชีวิตประจำวัน “สีและผลิตภัณฑ์เครื่องหนังอาจมีสารมลพิษอินทรีย์ที่ตกค้างยาวนาน ผลิตภัณฑ์ดูแลส่วนบุคคลบางชนิดและของเสียจากอุตสาหกรรมอาจมีสารก่อกวนระบบต่อมไร้ท่อ และยาปฏิชีวนะก็ถูกนำมาใช้กันอย่างแพร่หลายในภาคการแพทย์” หลัวอธิบาย

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เมืองเซี่ยเหมินได้เสริมสร้างการกำกับดูแลแบบบูรณาการเกี่ยวกับมลพิษที่เกิดขึ้นใหม่ และสำรวจแนวทางการควบคุมความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่ครอบคลุมตลอดวงจรชีวิตของมลพิษเหล่านั้น

“การป้องกันมลพิษตั้งแต่ต้นทางถือเป็นกลยุทธ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในการจัดการกับมลพิษที่เกิดขึ้นใหม่ แม้ว่าการนำไปปฏิบัติจริงยังคงเป็นเรื่องท้าทาย” เฟิง เหว่ยกัว เจ้าหน้าที่จากแผนกสิ่งแวดล้อมดินและการจัดการขยะมูลฝอยของสำนักงานนิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อมเทศบาลเมืองเซี่ยเหมินกล่าวอธิบาย

การรั่วไหลของสารมลพิษดังกล่าวสามารถเกิดขึ้นได้ตลอดวงจรชีวิต ตั้งแต่การผลิตและการใช้งานไปจนถึงการกำจัดขั้นสุดท้าย ซึ่งทำให้ความต้องการในการตรวจสอบและการกำกับดูแลเพิ่มสูงขึ้น ดังนั้น การจัดการที่มีประสิทธิภาพจึงต้องอาศัยความร่วมมือเพื่อเสริมสร้างการควบคุมตลอดวงจรชีวิต ตั้งแต่กระบวนการทางอุตสาหกรรมไปจนถึงการบำบัดปลายทาง

“บริษัทของเราผลิตสินค้าหลากหลายชนิดประมาณ 5 ล้านชิ้นต่อเดือน ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ในกระบวนการผลิตหรือวัสดุจะต้องผ่านการตรวจสอบอย่างเข้มงวด” จางกล่าว บริษัทได้ทำการทดสอบส่วนประกอบโดยบุคคลที่สามและตรวจสอบประสิทธิภาพในห้องปฏิบัติการ จากนั้นจึงเปรียบเทียบปัจจัยต่าง ๆ เช่น ส่วนประกอบ ต้นทุน และประสิทธิภาพในการทำความสะอาด ก่อนที่จะเลือกวัสดุที่เหมาะสมสำหรับการผลิตทดลองในปริมาณน้อย “ใช้เวลาหกเดือน และตอนนี้เรากำลังใช้วัสดุใหม่ทั้งหมดแล้ว”

เฟิงกล่าวว่า “เราได้นำมาตรฐานทางเทคนิคเฉพาะภาคส่วนมาใช้โดยมุ่งเน้นไปที่อุตสาหกรรมหลัก และจัดตั้งระบบสินค้าคงคลังสารเคมี เพื่อส่งเสริมให้วิสาหกิจยกระดับเทคโนโลยี เสริมสร้างภาพลักษณ์ด้านสิ่งแวดล้อมและมูลค่าแบรนด์ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาด”

นอกจากนี้ เมืองเซี่ยเหมินยังได้ออกกฎระเบียบและแนวทางทางเทคนิคที่เกี่ยวข้อง โดยกำหนดให้มีการประเมินทางวิทยาศาสตร์เบื้องต้นในขั้นตอนการอนุมัติโครงการ ชี้แจงมาตรการป้องกันและควบคุมความเสี่ยงสำหรับสารเคมีที่เป็นพิษและอันตราย และชี้นำให้องค์กรต่าง ๆ ปรับปรุงกลไกการจัดการความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมตลอดกระบวนการ

ในชีวิตประจำวัน บุคคลทั่วไปสามารถทำอะไรได้บ้างเพื่อช่วยจัดการกับมลพิษที่เกิดขึ้นใหม่?

หลัวกล่าวว่า “ผู้บริโภคสามารถลดการสัมผัสกับมลพิษที่เกิดขึ้นใหม่ได้ เช่น การลดการใช้ผลิตภัณฑ์พลาสติก เลือกใช้ทางเลือกที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพ และคัดแยกขยะอย่างถูกวิธีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการรีไซเคิล” เขายังแนะนำให้ผู้บริโภคตรวจสอบฉลากส่วนประกอบ เลือกสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และใช้และกำจัดยาปฏิชีวนะอย่างมีความรับผิดชอบด้วย