มณฑลผู้ผลิตธัญพืชรายใหญ่ที่สุดของจีน เดินหน้าสู่การผลิตที่ตอบโจทย์เฉพาะความต้องการ
แม้จะเหลือเวลาอีกกว่าสามสัปดาห์ก่อนถึงฤดูเก็บเกี่ยวในผืนนาข้าวสีทองของเฮยหลงเจียง มณฑลผู้ผลิตธัญพืชรายใหญ่ที่สุดของจีน แต่ผลผลิตส่วนใหญ่ของฤดูกาลนี้กลับมีผู้สั่งซื้อแล้ว
ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา รูปแบบการผลิตเป็นไปอย่างเรียบง่าย คือผู้บริโภคซื้อผลผลิตที่เกษตรกรเพาะปลูกไว้ แต่ปัจจุบันมีผู้ประกอบการเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ที่เริ่มรับคำสั่งซื้อตั้งแต่ก่อนเริ่มหว่านเมล็ดพันธุ์
ในฐานะมณฑลผู้ผลิตธัญพืชรายใหญ่ที่สุดของจีนต่อเนื่องเป็นปีที่ 16 เฮยหลงเจียงกำลังก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ของการเกษตรที่ขับเคลื่อนด้วยความต้องการของตลาดและปรับการผลิตให้ตรงกับความต้องการของผู้บริโภค
ธัญพืชสั่งผลิตตามความต้องการ
ในพื้นที่เพาะปลูกของบริษัท Qiaofu Dayuan Agricultural Co., Ltd. ในเมืองอู่ฉาง แหล่งปลูกข้าวชื่อดังของมณฑล แปลงนาที่จัดสรรสำหรับคำสั่งซื้อแบบเฉพาะเจาะจงแต่ละแปลงจะมีป้ายระบุชื่อของลูกค้า
ตั้งแต่ผืนนาไปจนถึงโต๊ะอาหาร ลูกค้าสามารถติดตามข้าวของตนเองในทุกขั้นตอนสำคัญของการผลิตผ่านการรายงานความคืบหน้าด้วยวิดีโอและระบบติดตามกระบวนการผลิต
เฉียว เหวินจื้อ ผู้บริหารบริษัท Qiaofu Dayuan กล่าวว่า “ก่อนหน้านี้ ส่วนใหญ่ให้บริการแปลงนาแบบสั่งผลิต โดยคิดขนาดเป็นหมู่” โดย 1 หมู่มีพื้นที่ประมาณ 667 ตารางเมตร และให้ผลผลิตข้าวประมาณ 300 กิโลกรัม ซึ่งมากเกินกว่าที่ครัวเรือนทั่วไปจะบริโภคได้ภายในหนึ่งปี “ข้าวปริมาณมากเกินไปทำให้ครัวเรือนบริโภคไม่หมด”
เมื่อปีที่แล้ว บริษัทได้ปรับรูปแบบการให้บริการ โดยเปลี่ยนมาใช้หน่วยพื้นที่ขนาดเล็กลง กล่าวคือ พื้นที่ 1 ตารางเมตรสามารถผลิตข้าวได้ประมาณครึ่งกิโลกรัม ผู้บริโภคจึงสามารถเลือกขนาดแปลงที่เหมาะสมกับความต้องการของตนเองได้มากขึ้น
ในด้านการผลิต รูปแบบดังกล่าวก็มีความยืดหยุ่นเช่นเดียวกัน โดยสามารถปรับให้สอดคล้องกับความต้องการที่แตกต่างกันของผู้บริโภค หวัง ฮุ่ยเซียน รองประธานบริษัท Qiaofu Dayuan กล่าวว่า ผู้บริโภคสามารถเลือกมาตรฐานการเพาะปลูกได้ทั้งแบบเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แบบเกษตรอินทรีย์ หรือแบบเกษตรเชิงนิเวศ และบริษัทจะจัดการผลิตตามมาตรฐานที่เลือก
รูปแบบดังกล่าวเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยบริษัทซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ประกอบการชั้นนำด้านการผลิตข้าวคุณภาพสูง มีพื้นที่ภายใต้สัญญาการสั่งผลิตแบบเฉพาะเจาะจงประมาณ 180,000 หมู่ และมียอดขายมากกว่า 1,000 ล้านหยวน (ประมาณ 147.52 ล้านดอลลาร์สหรัฐ)
แนวโน้มดังกล่าวไม่ได้จำกัดอยู่เพียงข้าวเท่านั้น บริษัท Heilongjiang Heliang Agriculture Co., Ltd. ซึ่งนำเสนอผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรที่หลากหลาย ได้ขยายรูปแบบการผลิตตามความต้องการไปยังธัญพืชและถั่วชนิดต่าง ๆ
หลิว ตานตาน รองผู้จัดการทั่วไปของบริษัท Heliang กล่าวว่า “ผู้คนมีความตระหนักด้านสุขภาพมากขึ้น ขณะที่รูปแบบการบริโภคกำลังเปลี่ยนแปลง ลูกค้าจำนวนมากต้องการบริการที่ตอบโจทย์เฉพาะบุคคล” พร้อมระบุว่า ในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 ยอดขายจากการเกษตรแบบสั่งผลิตตามความต้องการของบริษัทมีมูลค่ามากกว่า 70 ล้านหยวน
หลิว ตานตานกล่าวเพิ่มเติมว่า “การพัฒนาการเกษตรแบบสั่งผลิตตามความต้องการเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพในการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรของเฮยหลงเจียง และผลักดันการปรับเปลี่ยนอุตสาหกรรมธัญพืชและถั่วของมณฑล”
เกษตรแบบสั่งผลิตขยายสู่พืชหลากหลายชนิด
การเกษตรแบบสั่งผลิตตามความต้องการยังขยายไปสู่ผักและผลไม้ด้วย ในหมู่บ้านเหรินตง ตำบลตงเฟิง มะเขือเทศจำนวนมากห้อยอยู่ตามต้น ขณะที่มะเขือยาวเรียงรายสะท้อนแสงแดดในช่วงต้นฤดูใบไม้ร่วง
หยาง เมิ่ง เจ้าหน้าที่ของตำบลตงเฟิง กล่าวว่า “ผักในแปลงนี้ปลูกโดยไม่ใช้ปุ๋ยเคมีหรือสารกำจัดศัตรูพืช และแปลงทั้งหมดได้รับคำสั่งซื้อแบบเฉพาะเจาะจงตั้งแต่ก่อนเริ่มเพาะปลูกในฤดูใบไม้ผลิ” พร้อมกล่าวว่า “กระแสการเกษตรแบบสั่งผลิตตามความต้องการในหมู่บ้านกำลังเติบโตอย่างมาก”
แปลงผักถูกแบ่งเป็นพื้นที่สี่เหลี่ยมอย่างเป็นระเบียบด้วยทางเดินหิน แต่ละแปลงมีพื้นที่ประมาณ 50 ตารางเมตร นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมแปลงและเลือกเก็บผลผลิตด้วยตนเอง โดยผู้บริโภคสามารถสั่งผลิตผลผลิตตลอดทั้งปีจากแปลงขนาดหนึ่งช่องในราคา 500 หยวน
หยาง เมิ่ง กล่าวว่า “ที่ดินไม่ถึง 1 เฮกตาร์สามารถสร้างรายได้มากกว่า 80,000 หยวนในปีนี้ หรือสูงกว่าการปลูกข้าวโพด 2–3 เท่า”
ในโรงเรือนของหมู่บ้าน เชอร์รีชุดสุดท้ายเพิ่งเก็บเกี่ยวไปไม่นาน จากต้นเชอร์รีทั้งหมด 1,730 ต้นในหมู่บ้าน มีประมาณ 300 ต้นที่ได้รับการสั่งจองจากลูกค้า โดยลูกค้าที่ทำสัญญาหลายปีจะได้รับส่วนลดและสามารถรับผลผลิตได้เต็มจำนวน
เพิ่มรูปแบบการบริโภค สร้างรายได้ใหม่
การเกษตรแบบสั่งผลิตตามความต้องการยังช่วยสร้างรูปแบบการบริโภคใหม่ ๆ และเพิ่มแหล่งรายได้ให้แก่ผู้คน
ที่สาขาถงเหอของบริษัท Shiyue Daotian Group Co., Ltd. จาง ชวง พนักงานในโรงขัดข้าว จะทำงานด้านการเกษตรในช่วงฤดูที่มีงานมาก และมาทำงานที่บริษัทในช่วงนอกฤดูเพาะปลูก ทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้นปีละ 100,000 หยวน
จาง ชวง กล่าวว่า “บริษัทจัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับความมั่นคงทางอาหารและวิธีการทำเกษตรตามหลักวิทยาศาสตร์เป็นประจำ ซึ่งสามารถนำไปปรับใช้กับพื้นที่เพาะปลูกของตนเองได้” จาง ชวงและชาวบ้านส่วนใหญ่จำหน่ายธัญพืชให้แก่บริษัท “เราจึงไม่ต้องกังวลเรื่องตลาดรองรับผลผลิต”
จ้าว ชูหลาน ผู้จัดการทั่วไปประจำสาขาอู่ฉางของบริษัท กล่าวกับสำนักข่าวซินหัวว่า การเกษตรแบบสั่งผลิตตามความต้องการกำลังเปลี่ยนแปลงรูปแบบการจำหน่ายอาหารและการดำเนินงานของภาคธุรกิจ
จ้าว ชูหลาน กล่าวว่า “ตั้งแต่การคัดเลือกเมล็ดพันธุ์และการใส่ปุ๋ยในฤดูใบไม้ผลิ ไปจนถึงการเพาะปลูกและการดูแลจัดการในแปลง เกษตรกรที่ทำสัญญากับบริษัทจะได้รับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้มั่นใจว่ามีมาตรฐานและคุณภาพเป็นหนึ่งเดียวกัน”
รูปแบบดังกล่าวยังผสานการเกษตรเข้ากับการท่องเที่ยว โดยผู้บริโภคที่สั่งจองแปลงเพาะปลูกจะได้รับเชิญให้เดินทางมาเยี่ยมชมในช่วงเวลาสำคัญ เช่น ช่วงข้าวออกรวงหรือฤดูเก็บเกี่ยว เพื่อสัมผัสประสบการณ์ทำการเกษตรด้วยตนเองหรือเข้าร่วมกิจกรรมทัศนศึกษา จากนั้นข้าวที่เก็บเกี่ยวแล้วจะถูกจัดส่งเป็นงวดตามความต้องการของแต่ละครอบครัว
เฉียว เหวินจื้อ กล่าวว่า “ข้าวพรีเมียมไม่ได้โดดเด่นเพียงเรื่องรสชาติ แต่ยังมอบประสบการณ์ที่แตกต่างให้แก่ผู้บริโภค” พร้อมเสริมว่า การผสานการปรับแต่งผลิตภัณฑ์ให้ตรงตามความต้องการเข้ากับคุณค่าด้านประสบการณ์ ทำให้ข้าวของบริษัทมีราคาพรีเมียมเพิ่มขึ้นสูงสุด 40 เปอร์เซ็นต์
หลิว ตานตาน กล่าวว่า บริษัท Heliang ได้จัดกิจกรรมไถพรวนในฤดูใบไม้ผลิและเทศกาลเก็บเกี่ยว การแสดงศิลปะบนผืนนาข้าวขนาดใหญ่ ตลอดจนกิจกรรมทัศนศึกษาและกิจกรรมสำหรับครอบครัว เพื่อให้ผู้บริโภคได้สัมผัสวัฒนธรรมการเกษตรและวิถีชีวิตชนบทด้วยตนเอง พร้อมเพิ่มคุณค่าทางอารมณ์และวัฒนธรรมให้แก่ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร
ในฐานะหนึ่งในแนวทางสำคัญในการสร้างหลักประกันด้านผลผลิตทางการเกษตรที่สูงอย่างต่อเนื่องและเพิ่มผลตอบแทนจากภาคการเกษตร การเกษตรแบบสั่งผลิตตามความต้องการในเฮยหลงเจียงกำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว
ในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 เฮยหลงเจียงมีผู้ประกอบการด้านการเกษตรแบบสั่งผลิตตามความต้องการ 445 ราย มีพื้นที่ฐานการเพาะปลูกในรูปแบบดังกล่าว 1.799 ล้านหมู่ และมียอดขายตามสัญญา 5,550 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 85 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน
เพื่อส่งเสริมการเติบโตอย่างมีคุณภาพของภาคธุรกิจนี้ เฮยหลงเจียงได้ประกาศแผนปฏิบัติการระยะ 3 ปี (2568–2570) เพื่อสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมผ่านการยกระดับมาตรฐาน การกำกับดูแล และการให้บริการ